Sürdürülebilirlik, son yıllarda mimarlık dünyasının en çok kullandığı ve maalesef en çok içini boşalttığı kavramlardan biridir. Bir binanın cephesine birkaç saksı yerleştirmek, çatısına yeşil çimen ekmek ya da pahalı ithal güneş panelleriyle donatmak o yapıyı ekolojik yapmaz. Bu, sürdürülebilirliğin sadece "yeşil aklama" (greenwashing) boyutudur. Gerçek sürdürülebilirlik, yapının yaşam döngüsü boyunca tükettiği enerjiyi ve karbon ayak izini bütünsel olarak azaltmaktır.
Ekolojik tasarımın ilk kuralı, yerel kaynakların kullanılmasıdır. Dünyanın öbür ucundan gemilerle getirilen "ekolojik sertifikalı" bir ahşap, taşıma esnasında saldığı karbon miktarıyla aslında doğaya büyük zarar verir. Bunun yerine şantiyenin 50 kilometre yakınındaki bir ormandan temin edilen yerel ahşap veya yerel taş ocaklarından çıkarılan taşlar çok daha sürdürülebilirdir. Hammaddeyi yakından temin etmek karbon ayak izini radikal olarak düşürür.
"En sürdürülebilir enerji, hiç tüketilmemiş olandır. Binaları pahalı teknolojilerle donatmak yerine, pasif yöntemlerle kendi kendini yönetmesini sağlamalıyız."
Pasif Stratejiler ve Enerji Tasarrufu
Mühendislik teknolojilerinden önce mimari formun kendisi enerji tasarrufu yapmalıdır. Doğru yönlendirme, hakim rüzgar yönünden faydalanarak yapılan doğal havalandırma, güneş açısına göre yerleştirilen saçaklar ve yüksek ısı depolama kapasitesine sahip kalın taş/beton duvarlar... Bu pasif stratejiler sayesinde bina, ekstra ısıtma ve soğutma cihazlarına ihtiyaç duymadan iç mekan konforunu dengede tutar.
ARKHE olarak sürdürülebilirliği tasarımlarımızın temeli kabul ediyoruz. Vadi Evi projemizde yapıyı çelik ayaklar üzerinde yükselterek altındaki toprak ekosistemine zarar vermedik. Taş Kütüphane'de jeotermal ısı pompası kurarak tamamen yer altı suyunun sabit sıcaklığını kullandık. Bize göre sürdürülebilir mimarlık, teknolojik bir gövde gösterisi değil, coğrafyaya saygı duyan ve doğayla uzlaşan akıllı, sessiz bir mimarlıktır.