CNC tezgahlarından çıkan metal parçalar, her ne kadar hassas ölçülerde işlenmiş olsalar da, korumasız metal yüzeyler oksijenle temas ettikçe korozyona (paslanmaya) uğrar. Özellikle alüminyum malzemelerde, korozyon direncini artırmak ve yüzeyin aşınma mukavemetini yükseltmek amacıyla eloksal (anodize) kaplama başta olmak üzere çeşitli yüzey işlemleri uygulanır.
1. Anodize (Eloksal) Kaplama Nedir?
Anodizasyon, alüminyum parçaların yüzeyinde yapay olarak dayanıklı bir alüminyum oksit tabakası oluşturulması amacıyla uygulanan elektrokimyasal bir prosestir. Parçalar asidik bir banyonun içerisine daldırılır ve elektrik akımı verilerek yüzeyde kontrollü mikroskobik gözenekler açılır. Bu gözenekler daha sonra boyanabilir veya şeffaf olarak mühürlenir (sealing).
- Tip II Dekoratif Anodize: Genelde estetik amaçlı ve korozyon direnci için uygulanır (5-15 mikron kalınlık).
- Tip III Sert Anodize (Hard Anodize): Aşırı sürtünmeli ortamlarda çalışan parçalarda yüzey sertliğini 500-600 Vickers seviyesine çıkarmak için uygulanır (25-100 mikron kalınlık).
"Sert anodize kaplama, alüminyumun hafifliğini korurken yüzeyine çelik sertliği kazandırarak mekanik ömrü katlar."
2. Kaplama Kalınlığının Toleransa Etkisi
Anodize kaplama, parça yüzeyine eklenen bir kalınlıktır. Örneğin, parçaya her yüzeyde 10 mikron kalınlığında eloksal kaplama uygulanacaksa, bu durum dış çap ölçülerinde toplam 20 mikron artışa, delik çaplarında ise 20 mikron daralmaya sebep olur. CNC imalat mühendisleri, hassas toleranslı yatak veya diş ölçülerini işlerken bu kaplama payını (anodizing allowance) hesaba katarak ön-işleme (pre-plate dimension) yapmalıdır.
3. Diğer Koruyucu Yüzey İşlemleri
Alüminyum dışındaki çelik parçalar için ise kimyasal nikel kaplama, çinko kaplama, pasivasyon (paslanmaz çelikler için asidik temizlik) ve sert krom kaplama gibi işlemler uygulanarak endüstriyel ortamlara uyum sağlanır.